Coalitieakkoord 2026-2030: sociale zekerheid

• De WW wordt meer activerend en passend bij een nieuw stelsel van werk naar werk en leven lang ontwikkelen. De WW-uitkering wordt daarom hoger in het begin (80% in de eerste twee maanden) en verkort naar één jaar vanaf 1 januari 2028. Zo hebben werkenden meer financiële zekerheid en rust om snel passend nieuw werk te vinden. Wel staat daartegenover dat de eisen qua opbouw van rechten en verzilvering wat aangescherpt worden. De referte-eis wordt verscherpt naar 42 van de 52 weken gewerkt en de opbouw van WW-rechten gaat naar een halve maand per gewerkt jaar. Door de doorwerking van de WW naar de WIA heeft deze maatregel ook gevolgen voor de loongerelateerde WGA-uitkering. Het kabinet gaat met sociale partners in gesprek over de invulling en uitwerking van deze maatregelen.

• Per 2029 wordt het maximum dagloon voor alle relevante uitkeringsregelingen verlaagd met 20%. Dit betekent dat de hoogste inkomens een lagere uitkering krijgen. De koppeling met het maximum premieloon blijft behouden. Het kabinet gaat met sociale partners in gesprek over de invulling en uitwerking van maatregelen gericht op hervorming van het stelsel van loondoorbetaling bij ziekte en arbeidsongeschiktheid.

• Het arbeidsongeschiktheidsstelsel is vrijwel onuitvoerbaar en loopt vast, waardoor veel kwetsbare mensen niet (tijdig en goed) geholpen worden. Dit wordt aangepakt. Hierbij wordt een onderscheid gemaakt tussen de korte en lange termijn. Voor het arbeidsongeschiktheidsstelsel geldt dat het activerender moet worden gemaakt waar dat op een menselijke manier mogelijk is. Daarom wordt het duurzaamheidscriterium in de WIA per 2030 afgeschaft, waardoor de IVA-uitkering vervalt voor nieuwe aanvragers. Bestaande IVA-gerechtigden op moment van invoering houden dus recht op hun IVA-uitkering. Ook maakt de coalitie werk van taakherschikking bij sociaal-medische beoordelingen van het UWV en worden er scherpere voorwaarden gesteld bij het aanvragen van herbeoordelingen.

• De coalitie zet de behandeling van de wet Basisverzekering arbeidsongeschiktheid zelfstandigen (BAZ) voort met de mogelijkheid om privaat te verzekeren (opt out), zoals afgesproken in het pensioenakkoord.

Naast de voorstellen die op korte termijn worden ingevoerd, gaat de coalitie met sociale partners aan de slag voor een arbeidsmarkt op middellange termijn. De coalitie kiest daarbij voor een fundamentele herziening van het stelsel van ziekte en arbeidsongeschiktheid. De coalitie wil toewerken naar een stelsel waarin de primaire focus ligt op goede en snelle begeleiding naar werk. Uitgangspunt hierbij is dat investeren in re-integratie gaat lonen en een zeker en fatsoenlijk vangnet wordt geboden aan iedereen die dat niet kan.

Bron: kabinetsformatie